Cep telefonunun yaydığı elektromanyetik dalgaların tehlikesi yıllardır tartışılıyor. Fakat son yapılan deneyler elektromanyetik alana maruz kalan Alzheimer’lı bir farenin hafızasının geliÅŸtirdiÄŸini ortaya çıkardı.

Alzheimer üzerine Güney Florida Ãœniversitesi‘nde araÅŸtırmalar yapan sinirbilimci Gary Arendash, cep telefonuyla konuÅŸan insanları seyrederken radyasyonun Alzheimer hastalarına negatif belirgin bir etkisi olup olmayacağını düşünmeye baÅŸladı. Bu fikri araÅŸtırmak için çalışma arkadaÅŸlarıyla birlikte 2 aylık fareyi genetik olarak bir Alzheimer hastasına dönüştüren Arendash’ın deney sonunda ulaÅŸtığı bulgular etkileyiciydi.

Labirentleri öğreniyor

AraÅŸtırmacılar öncelikle elektromanyetik dalgalar üreten bir anteni odanın ortasına, farenin kafesini de etrafına yerleÅŸtirdiler. Cep telefonuyla konuÅŸan normal bir insanla aynı dozda radyasyona maruz bırakmak için tasarlanan deneyde, bir Alzheimer’lı bir de normal fare kullanıldı.

Arendash ve ekibi, insanların günlük hayatta telefon kullanımlarını taklit etmek için anteni günde iki kez, 1 saat boyunca açık tuttular ve deneyi bu ÅŸekilde 9 ay boyunca sürdürdüler. Deney süresince farenin hafızasını labirentler ile düzenli olarak test eden araÅŸtırmacılar, elektromanyetik alanda kalan hem normal, hem de Alzheimer’lı farenin hafızasında kayda deÄŸer bir iyileÅŸme gözlediler.

Arendash şimdilerde radyasyonun nöron etkinliğini arttırıp, beynin yeni hafızalar oluşturabilme yeteneğinin gelişebileceğine dair spekülasyonlar yapıyor.

Plakalarda azalma

Deney sonunda elektromanyetik dalganın Alzheimer’lı fare üzerinde benzersiz etkileri olduÄŸu ortaya çıktı. Arendash ve takımı, farenin beyninde hastalığın karakteristik özelliÄŸi olan beta-amyloid proteinlerinden oluÅŸan plakaları incelediler. Elektromanyetik alana maruz kalmış ve genleriyle oynanmış farenin beyninde, elektromanyetik alana maruz kalmamış fareye oranla daha az plakaya rastladılar. Daha etkileyici sonuç ise, diÄŸerlerinden daha yaÅŸlı ve genetik olarak deÄŸiÅŸtirilmiÅŸ farenin beynindeki plakaların parçalara ayrıldığını farketmeleri oldu. Bunun üzerine Arendash, elektromanyetik alanın böyle bir ÅŸeyi nasıl yapabildiÄŸini henüz bilemediÄŸini söyledi. Ayrıca araÅŸtırmacılar, deneyin sonunda elektromanyetik alanın faydaları dışında zarar verici hiçbir etkiye de rastlamadıklarını belirttiler. Arendash, “Davranışlar üzerinde hiçbir etkiye, DNA üzerinde hiçbir zarara ve organlarda bozulma ya da tümöre rastlamadık.”, dedi.

London College Ãœniversite’sinden sinirbilimci John Hardy böyle bir sonuca neyin sebep olduÄŸunu bulmanın zorluklarını dile getirdi. Hardy’e göre bir karara varmadan önce deney ve sonuçlar mutlaka yinelenmeli. Arendash ise cep telefonunun Alzheimer hastalarına uzun süreli olumlu etkilerinden oldukça umutlu. Sebebini ise, “Ä°nsanların telefonla konuÅŸmak için hep aynı kulaklarını kullanma eÄŸilimleri, beynin farklı bölgelerinde plaka oluÅŸumuna sebep olabilir, daha önce kimsenin dikkat etmediÄŸi bir konu.” diye açıklıyor.

Londra Alzheimer’lılar DerneÄŸi yöneticisi Susan Sorensen’e göre bu tür bir radyasyonun Alzheimer hastalığı üzerinde olumlu etkisi olduÄŸunu söylemek için daha çok araÅŸtırmaya ihtiyaç var. Fakat Sorensen için de sonuçlar kesinlikle heyecan verici.

Bu yazı Bilim ve Teknik dergisinde yayınlanmıştır. Tüm hakları Bilim ve Teknik dergisine aittir.